Ramazan ayının yaklaşması ile birlikte yeni doğum yapmış veya birkaç aylık bebeği olan annelerin sıklıkla merak ettiği soru ’emziren anneler oruç tutabilir mi’ sorusu.
Hem ramazan döneminin yaklaşmasıyla hem de aralıklı oruç tutarak hamilelik döneminde alınan kilolardan kurtulmak isteyen birçok anne bu soruların cevaplarını arıyor. Emziren anneler oruç tutabilir mi veya oruç tutarlarsa ne olur, hangi durumlarda emziren annelerin oruç tutmamaları gerekir bu konularla ilgili cevapları emziren annelerimiz için araştırdık. Madde madde soru-cevap şeklinde ilerleyelim.

Emziren anneler oruç tutarsa anne sütünde herhangi bir değişiklik olur mu?

Geçtiğimiz yıllarda Türkiye’de yapılmış bir çalışmanın sonucuna göre makro besinlerin anne sütü içerisindeki bileşimi yani protein, karbonhidrat, yağ gibi besinlerin bileşimi ciddi oranda değişmemiş ve değişmemesi nedeniyle anne sütünüzün bebeğiniz açısından büyüme gelişme sağlayacağı etkinliğinde herhangi bir değişim olmayacağı söyleniyor. İkinci aşamada mikro besinlerin yani magnezyum, çinko, selenyum, potasyum  gibi  besinlerin oranı anneden anneye ve anne sütünden anne sütüne ciddi değişiklikler göstermiş.

Çok uzun süre yapılmadığı sürece bu konuyla da ilgili ciddi bir sorun yaşanmayacağı hakkında görüş bildirilmiş. Vitaminler tarafına baktığımız zaman A, E ve C vitamini haricindeki vitaminlerin beslenmedeki azalma nedeniyle miktarının azaldığı saptanmış bütün bunların sonucunda da bir netice ortaya çıkartılmış “eğer özel bir durumunuz yoksa oruç tutmak bebeğinizin büyüme gelişmesi açısından ciddi bir sıkıntı oluşturmayacaktır” denilmiş. Böyle bir cümleden sonra aklınıza şu soru gelecektir; özel durumlar nelerdir yani hangi durumlarda bir anne eğer emzirme döneminde ise oruç tutmaması gerekir?

Hangi durumlarda emziren annelerin oruç tutmamaları gerekir?

• Eğer bebeğiniz ilk 6 ay içerisinde ve anne sütü ile beslenen bir bebeğiniz varsa
• Sıcak bölgelerde yaşıyorsanız ve sıvı kaybınız fazla oluyorsa
• Düşük gelirli bir ailede iseniz ve aralarda aldığınız besin miktarı sizin eksik kalan vitaminlerinizi, minerallerinizi karşılayacak miktarda değilse
• Eğer çoğul gebeliğiniz oluştu ve ikiz, üçüz, dördüz bebekleriniz varsa
• 35 yaşın üzerindeyseniz

Bu durumlarda dehidrasyon yani vücudun susuz kalma ihtimali artacağı için emziren annelerin oruç tutmaları önerilmez.

Bunların yanında eğer sütünüz az geliyorsa ve mama ile desteklemek durumunda olduğunuz bir bebeğiniz varsa, hasta prematüre ya da yeteri kadar besin alımı ile ilgili sorunlar yaşadığınız bir bebeğiniz varsa, bebeğinizden bağımsız olarak ilaç kullanan bir anneyseniz ve belli zaman aralıklarında ilaç kullanmanız gerekiyorsa veya bunlardan tamamen bağımsız olarak emzirmeyi zorlaştıran bir sağlık probleminiz varsa bu durumda da yine oruç tutmanız önerilmez.

Tüm koşulları gözden geçirdiniz baktınız herhangi bir sorun yok ve oruç tutmaya niyetlisiniz bu durumda ne yapmanız gerekiyor? Bu süreci daha az sıkıntılı geçirebilmeniz için birkaç tane önerimiz var şimdi bunları sıralayalım.

İlk olarak tavsiyemiz bir çocuk doktoruna  bu durum için danışmanız olacaktır. İkinci aşama olarak kendi dahiliye veya kadın doktorunuza da bu durumu danışın, sizin açınızdan herhangi bir destek gerekir mi ya da bu orucu tutarsanız herhangi bir sağlık problemi yaşar mısınız bu konu hakkında da bilgi alın.

Oruçlu olmadığınız dönemler bol su tüketmeye çalışın ama bir anda fazla miktarda su tüketmek sizin hızlı bir şekilde vücudunuzda suyun artmasını ve arjinin vazopressin denilen ADH hormonu yani antidiüretik hormonun aktifleşmesini sağlar bu da hızlı bir şekilde suyu idrar olarak çıkarmanızı ve vücudunuzun normalden daha hızlı bir şekilde boşalmasını sağlar. Bu yüzden sık sık su için ama bunu bir anda yapmayın.

Oruçlu olduğunuz dönemde ciddi efor sarf etmekten ya da terleyeceğiniz, yorulacağınız işleri yapmaktan kaçının. Mümkün olduğu kadar oruçlu zamanınızı dinlenerek geçirin.

Oruç tutmadığınız dönemlerde anne sütünü artıran yiyecekleri tüketmeye özen gösterin.

Oruçlu olmadığınız dönemlerde karbonhidrat, yağ ve protein ihtiyacınızın olduğunu unutmayın, karbonhidrat tüketecekseniz bunları kompleks karbonhidratlardan seçmeye çalışın, diğer besin maddelerinin özellikle de besleyici olanlardan seçmeye çalışın ve asla abartmayın.

Dehidrasyon belirtileri gördüğünüz zaman orucunuzu sonlandırmaktan çekinmeyin. Dehidratasyon dediğimiz vücudun susuz kalması durumu öncelikle böbreklerinizi, karaciğerinize, beyninize ve kalbinize ciddi miktarda yük bindirir sonrasında da sıkıntı yaşama ihtimalinizi artırır.

Dehidrasyon nedir? Ne gibi belirtiler görürseniz orucunuzu sonlandırmanız gerekiyor?

Eğer aşırı bir susamanız varsa,
Baş dönmeniz, baş ağrınız oluşmuşsa,
Ciddi bir yorgunluk haliniz varsa ve günlük işlerinizi yapmakta zorlanıyorsanız ve bebeğinize bakmakta ciddi zorluk yaşıyorsanız,
Eğer idrarınız koyu renkte ise ve yoğun bir şekilde idrar çıkarmaya başladıysanız,
Ağzınızda, dudaklarınızda, gözünüzde ciddi bir kuruluk başladıysa,

Bebeğinizin doyumu ile ilgili bir sorun yaşadığınızı düşünüyorsanız yani bebeğimi acaba doyuramıyor muyum gibi kafanızda bir soru işareti varsa (eğer bebeğiniz günlük 2,3 idrarlı bez çıkartıyorsa bebeğiniz yeteri kadar besleyemiyor demektir) oruç tutmanız bebeğinize zararlı oluyor demektir. Hızlı bir şekilde sonlandırın.

Doğumun ikinci haftasından sonra bahsettiğimiz gibi bebeğiniz kilo almaya ikinci hafta itibarı ile başlamıştı  eğer bu kiloları oruçla beraber kaybetmeye başladıysa orucunuzu noktalayın ve devam ettirmeyin.

Unutmayın ki emziren annelerin oruç tutması zorunlu değil, hem dini olarak hem de kilo verme açısından isterseniz daha ileriki dönemlerde emzirmenin olmadığı bir dönemde bunların hepsini bir arada yapabilirsiniz.