Maydanozgillerden Olan Bitkiler oldukça yararlıdır. Bu çiçekli bitkiler ailesinin en bilinen örneği ise maydanozdur. Bu bitkilerin tarihçesi çok eski zamanlara dayanmaktadır ve günümüzde dünya genelinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu yazıda, Maydanozgillerden Olan Bitkiler hakkında detaylı bilgi vereceğiz.
İçindekiler
Maydanozgiller Nelerdir?
Maydanozgiller, Apiaceae olarak da bilinen bir bitki ailesidir. Maydanozgillerden Olan Bitkiler ailesi, birçok farklı bitki türünü içerir ve genellikle çiçekleri, yaprakları ve kökleri ile tanınır. Bu bitkiler dünya genelinde yaygın olarak yetiştirilir ve birçok farklı kültürde yemeklerde, ilaçlarda ve farklı uygulamalarda kullanılır.
Maydanozgillerden Olan Bitkiler
Maydanozgiller ailesi, yaklaşık 3.700 türü içeren büyük bir bitki familyasıdır. İşte, maydanozgillerden olan bazı popüler bitkiler:
- Maydanoz (Petroselinum crispum)
Maydanoz, maydanozgiller ailesine ait en popüler bitkilerden biridir. Maydanoz yaprakları, salatalar, çorbalar ve diğer yemeklerin lezzetlendirilmesinde kullanılır. Ayrıca maydanoz, C vitamini ve demir gibi vitamin ve mineraller açısından zengindir.
- Kereviz (Apium graveolens)
Kereviz, Maydanozgillerden Olan Bitkiler arasındadır ve yaprakları, sapı ve kökü yemeklerde kullanılabilir. Kerevizin yaprakları, salatalar ve garnitürlerde kullanılabilirken, sapı çorba yapımında kullanılır. Kereviz kökü ise çiğ olarak yenilebileceği gibi, pişirilerek de tüketilebilir.
- Dereotu (Anethum graveolens)
Dereotu, maydanozgiller ailesine ait bir bitkidir ve yaprakları, tohumları ve sapları yemeklere lezzet katmak için kullanılır. Dereotunun tohumları, özellikle turşu yapımında popülerdir. Ayrıca, dereotu sindirim sağlığına faydalıdır ve mide bulantısı ve hazımsızlık gibi sindirim problemlerinin tedavisinde kullanılır.
- Kişniş (Coriandrum sativum)
Kişniş, maydanozgiller ailesine ait bir bitkidir ve yaprakları, tohumları ve kökleri yemeklerde kullanılabilir. Kişnişin yaprakları, genellikle Asya mutfağında kullanılırken, tohumları Meksika ve Latin Amerika yemeklerinde yaygın olarak kullanılır. Ayrıca, kişnişin uçucu yağı, antioksidan özelliklere sahiptir ve bazı ilaçlarda kullanılır.
- Anason (Pimpinella anisum)
Anason, maydanozgiller ailesine ait bir bitkidir ve tatlı, anasonlu bir tadı vardır. Anason tohumları, özellikle tatlılar ve likörlerde yaygın olarak kullanılır. Ayrıca, anasonun uçucu yağı, sindirim sağlığına faydalıdır ve mide bulantısı, gaz ve hazımsızlık gibi problemlerin tedavisinde kullanılır.
- Fesleğen (Ocimum basilicum)
Fesleğen, maydanozgiller ailesine ait bir bitkidir ve yaprakları yemeklerde kullanılır. Fesleğen, özellikle İtalyan mutfağında popülerdir ve makarna sosları, pesto sosu ve pizza gibi yemeklerin yapımında kullanılır. Ayrıca fesleğenin uçucu yağı, antioksidan özelliklere sahiptir ve bazı ilaçlarda kullanılır.
- Hardal (Brassica nigra)
Hardal, maydanozgiller ailesine ait bir bitkidir ve tohumları yemeklere acılık katmak için kullanılır. Ayrıca, hardal tohumlarının yağı, bazı kozmetik ürünlerde ve masaj yağlarında kullanılır.
- Havuç (Daucus carota)
Havuç, maydanozgiller ailesine ait bir bitkidir ve kökü yemeklerde kullanılır. Havuç, beta karoten, C vitamini ve lif gibi birçok vitamin ve mineral açısından zengindir. Ayrıca, havuç suyu, cilt sağlığına faydalıdır ve bazı cilt kremlerinde kullanılır.
- Kereviz yaprağı (Apium graveolens var. secalinum)
Kereviz yaprağı, maydanozgiller ailesine ait bir bitkidir ve yaprakları, salatalar, çorbalar ve yemeklerin lezzetlendirilmesinde kullanılır. Kereviz yaprağı, demir, C vitamini ve A vitamini gibi vitamin ve mineraller açısından zengindir.
- Isırgan otu (Urtica dioica)
Isırgan otu, maydanozgiller ailesine ait bir bitkidir ve yaprakları, çorba ve salatalarda kullanılabilir. Ayrıca, ısırgan otunun kökü ve yaprakları, cilt sağlığına faydalıdır ve bazı cilt kremlerinde ve şampuanlarda kullanılır.
Maydanozgiller ailesi, sağlık ve lezzet açısından çok faydalı bir bitki familyasıdır. Bu bitkilerin çoğu, yemeklerinize lezzet katmanın yanı sıra sağlığınızı da destekleyebilir. Ayrıca, bu bitkilerin birçoğu bahçede kolayca yetiştirilebilir ve kendi bahçenizde taze olarak kullanabilirsiniz.
Maydanozgiller Bitkilerinin Özellikleri
Maydanozgillerden olan bitkilerin ortak özellikleri vardır. Bu bitkiler genellikle çiçekli ve otsu bitkilerdir. Yaprakları genellikle ince dallanmıştır ve bitkinin genel yapısına göre değişebilir. Bazı bitkilerin yaprakları çiğnenerek ve koklanarak kullanılabilir.
Maydanozgiller bitkilerinin çiçekleri de genellikle küçüktür ve çiçekler küçük çiçek salkımları halinde toplanabilir. Bitkilerin kökleri, yaprakları ve tohumları da çeşitli kullanımlar için toplanır. Bu bitkilerde yaygın olarak kullanılan bileşikler arasında uçucu yağlar, flavonoidler ve polisakkaritler bulunur.
Maydanozgiller Bitkilerinin Kullanımları
Maydanozgillerden olan bitkilerin çeşitli kullanımları vardır. Yemeklerde baharat olarak kullanılabilirler ve çeşitli yemeklerde tat ve aroma verirler. Bu bitkilerin yaprakları ve tohumları da sağlık açısından faydalı bileşikler içerir ve bazı bitkiler, özellikle kereviz, sağlıklı beslenme için önerilir.
Ayrıca, maydanozgiller bitkileri ilaç yapımında da kullanılır. Bazı bitkiler, özellikle anason, kişniş ve dereotu, sindirim sağlığına faydalıdır ve sindirim sistemi problemlerinin tedavisinde kullanılabilirler. Bu bitkilerin uçucu yağları da bazı ilaçlarda kullanılır.
Maydanozgiller Bitkilerinin Yetiştirilmesi
Maydanozgillerden olan bitkiler genellikle iyi drene edilmiş topraklarda yetiştirilir. Bu bitkilerin birçoğu, ılık ve nemli koşulları tercih ederken, bazıları soğuk hava koşullarına dayanıklıdır. Bazı bitkilerin tohumları doğrudan toprağa ekilirken, bazıları önce kapalı bir ortamda ekilip daha sonra dışarı çıkarılır.
Maydanozgillerden olan bitkilerin bakımı da önemlidir. Bitkiler, düzenli olarak sulanmalı ve beslenmelidir. Ayrıca, bazı bitkilerin yaprakları ve tohumları düzenli olarak hasat edilmelidir.
Maydanozgiller, baharat ve sebze olarak sıkça kullanılan bitkilerdir. Bu bitkiler arasında maydanoz, kişniş, dereotu, tere, roka ve kekik yer alır. Bu bitkilerin yetiştirilmesi oldukça kolaydır ve evde de rahatlıkla yetiştirilebilirler. İşte maydanozgiller bitkilerinin yetiştirilmesi hakkında bilmeniz gerekenler:
- Toprak
Maydanozgiller bitkileri, iyi drene edilmiş ve besin açısından zengin bir toprakta yetişirler. Toprağı hazırlamak için, bahçenin üst katmanını (yaklaşık 10-15 cm) çapa veya kürek yardımıyla çıkarın. Ardından, organik gübre, kompost veya çürümüş yaprakları toprağa karıştırın.
- İklim
Maydanozgiller bitkileri, ılıman bir iklime sahip bölgelerde yetişirler. Bununla birlikte, birçok türü, soğuğa ve dona dayanıklıdır. Bu bitkilerin çoğu, baharın sonlarına doğru ve yazın başlarında ekilir. Sıcak hava koşullarında bitkileri sulamak, özellikle kurak dönemlerde önemlidir.
- Ekim
Maydanozgiller bitkileri, tohum veya fidanlarla yetiştirilebilirler. Tohumları, toprağa ekmek için yaklaşık 1-2 cm derinliğinde küçük çukurlar açın. Çok sayıda tohum ekmek, daha sonra seçim yapmanız için en iyi yöntemdir. Tohumları ektikten sonra, toprağı hafifçe nemlendirin ve tohumların çimlenmesini bekleyin. Fidanları yetiştirmek istiyorsanız, bir fidanlık veya bahçe merkezinden fidanlar satın alabilirsiniz.
- Bakım
Maydanozgiller bitkileri, düzenli sulama, gübreleme ve temizleme gerektirir. Bitkileri sulamak için, toprağın nemli olduğundan emin olun, ancak suda bırakmayın. Bitkileri düzenli olarak gübrelemek, daha sağlıklı bitkiler ve daha büyük hasatlar sağlar. Bitkileri temizlemek için, yapraklarını ve dallarını düzenli olarak çıkarın.
Maydanozgiller Bitkilerinin Yetiştirilmesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Maydanozgiller bitkileri, sağlıklı ve verimli bir şekilde yetiştirildiğinde sofralarımızın vazgeçilmez lezzetlerinden biri haline gelir. Ancak bu bitkilerin yetiştirilmesinde bazı önemli faktörlere dikkat edilmesi gerekir. Bunlar;
- Toprak Seçimi ve Hazırlığı: Maydanozgillerin yetiştirilmesinde toprağın verimli, hafif ve geçirgen olması gerekmektedir. Ayrıca, bitkilerin ihtiyacı olan besin maddeleri açısından zengin olması da önemlidir. Toprak hazırlığı için öncelikle toprağın gevşetilmesi, temizlenmesi ve gübrelenmesi gerekmektedir.
- Tohum Seçimi ve Ekimi: Maydanozgillerin yetiştirilmesinde kullanılacak olan tohumların kaliteli olması gerekmektedir. Tohum seçiminde öncelikle güvenilir firmaların ürünlerinin tercih edilmesi önerilmektedir. Ekim işlemi için ise, toprak hazırlandıktan sonra uygun aralıklarla sıralar açılmalı ve tohumlar ekilmelidir.
- Sulama: Maydanozgillerin yetiştirilmesinde sulama oldukça önemlidir. Bitkilerin su ihtiyacı özellikle yaz aylarında artar. Bu nedenle, düzenli bir sulama yapılması gerekmektedir. Sulama işlemi sabah veya akşam saatlerinde yapılmalı ve bitkilerin yapraklarına direkt su temas etmemelidir.
- Gübreleme: Bitkilerin ihtiyaç duyduğu besin maddelerinin sağlanması için düzenli olarak gübreleme yapılmalıdır. Gübreleme işlemi için organik gübreler tercih edilebilir.
- Zararlıların Kontrolü : Maydanozgillerin yetiştirilmesinde bazı zararlıların bitkilere zarar vermesi söz konusu olabilir. Bu nedenle, bitkilerin düzenli olarak kontrol edilmesi ve zararlıların tespit edilmesi gerekmektedir. Zararlıların kontrolü için çeşitli yöntemler kullanılabilir, ancak kimyasal müdahalelerin en son çare olarak düşünülmesi gerekmektedir.
